الیگودرز
مردم الیگودرز ، عکس از طبیعت الیگودرز ، لربلاگ، لرستان
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: عبداله توکلی - ۱۳۸٤/۱/٢٧

{سینا سرلک} به خاطر می‌آورد که در شش سالگی با صدای تار پدرش به وجد می‌آمده و پیش خود زمزمه می‌کرده است. {بهرام سرلک} مسئول امور فرهنگی *شهرستان الیگودرز* بود و محقق *موسیقی بختیاری*. وی همیشه مشغول جمع‌آوری قطعاتی بود که توسط پیران دهات اطراف خوانده می‌شد. وقتی مادرش {سیمین} خواندن و زمزمه کردن کودک را به گوش می‌شنود بهرام را از آن با خبر می‌کند. کمی بعد پدر موسیقی‌دوستْ آموزش‌ به پسرش را آغاز می‌کند – آواز همراه با نواختن تنبک. هدف او این بود که استعداد نهفته پسر را هدایت کند و از او موسیقی‌دانی بسازد که سنتهای بختیاری را حفظ کند. تلاش‌های پدر شش سال بعد به ثمر نشست. فرزندش نوجوانی شد و در رشته آواز و تنبک مقام اول را در بخش موسیقی نواحی *نهمین جشنواره فجر* (۱۳۷۲)، و در بین بزرگان این موسیقی، کسب کرد. اما بعد از آن جایزه بود که برای سینا اتفاق جریان‌سازی افتاد. نوازنده مشهور دوتار، {حاج قربان سلیمانی}، سینا را به استاد آواز ایران، {محمدرضا شجریان}، معرفی کرد و او سینا را به شاگردی پذیرفت.

کلاس درس با شجریان هر سه‌شنبه برگزار می‌شد و سینا هر هفته همراه با پدر یا مادرش از الیگودرز به تهران می‌آمد. فرقی نمی‌کرد زمستان است یا تابستان، فصل امتحانات است یا باید در مدرسه حضور داشته‌ باشد. دو سال اول به آموزش تکنیک‌های صداسازی سپری شد. جمله‌بندی‌های تحریری در موسیقی سنتی و دستگاهی را تحت نظر شجریان آموخت، آموخت که چگونه از قسمتهای مختلف دستگاه صوتی‌اش بهره‌گیرد، تکنیکهای «چکشی»، «بلبلی»، «دوتایی»، «تکی»، و تحریرهای «بالارونده» و «مخفی» را به کار بندد. پس از این، شش سال دیگر دستگاه‌ها و ردیف‌های آوازی را آموخت.

‌اکنون سینا ۲۲ سال دارد و دوسالی است که مراحل تکمیلی آواز را نزد استادش طی می‌کند. به گفته او، در این سال‌ها شجریان بارها و بارها در مصاحبه‌ها (راز مانا، مجله سینما، و حتی هنگامی که در برنامه میبدی در شبکه NITV ظاهر شد) و یا در نوشته‌هایش (کتاب هزار گلخانه آواز) نام شاگرد را به عنوان خواننده‌ای با استعداد و نمونه ذکر کرده است.

اما اهداف خواننده جوان چندگانه است. او اکنون در تهران زندگی می‌کند و قصد اعتلای فنون آوازی را تا جای ممکن دارد. در عین حال، یکی از خواسته‌های همیشگی‌اش پویایی موسیقی بختیاری در دستگاه‌های سنتی است. این همان چیزی است که استادش در جلسه اول آموزش آواز با او طی می‌کند: «به شرطی آواز ایرانی را به تو می‌آموزم که موسیقی بختیاری را حفظ کنی.» و سینا در طی این سال‌ها علاوه بر اجرا و بازخوانی قطعات کلاسیک، بخش‌هایی از موسیقی سرزمینش را نیز اجرا کرده ‌است. او به تازگی در تیتراژ سریال *خانه‌ای در تاریکی* دو قطعه از ترانه‌های بختیاری را با ارکستر بازخوانی کرده‌است که مورد استقبال بسیاری قرار گرفت. این خواننده جوان امیدوار است که با رجوع به موسیقى بختیارىْ موسیقى دستگاهى را غنا بخشد، «من به عنوان جوانى که نماینده سرزمین بختیارى‌ست نمىخواهم فرهنگ قومم از بین رود و به احیاء آن فکر مىکنم.»

احترام سرلک برای شجریان مستدل است و او را نمونه‌ای برای جوانان نسل خود می‌داند، نه لزوماً از برای آزمودن راه طی شده که برای کاربست فنون حرفه‌ای در زندگی انسانی: «ایشان هنجره‌اى استثنایى دارند. همانى که به شش دانگ معروف است و، جداى از توانایىهاى ایشان، باید بگویم که در انتخاب شعر و همراهى آن با موسیقى بسیار هوشیارانه عمل مىکنند. اگر دقت کرده باشید حتمأ متوجه شده‌اید که در دو آلبوم زمستان است و فریاد از اشعار نو استفاده کرده‌اند تا به سلیقه جامعه و بخصوص جوانترها نزدیک‌تر شوند. در اصل ایشان با توجه به حس و حال مردم کار مىکنند.» البته عوامل دیگری مانع از رسیدن خواننده‌ای مثل شجریان به این آرمان (یعنی نزدیکی اثر به ذائقه شنونده عمومی و نخبه در آن واحد) است. سینا به عنوان مثال از آلبومی به نام قاصدک می‌گوید که همچنان که از نامش بر می‌آید بر اساس شعر معروف مهدی اخوان ثالث است. قاصدک در اواخر دهه شصت آماده شد و هیچگاه مجوز انتشار نیافت و این احتمالاً به دلیل نوع تلفیق مضمون انتخابی و آواز بود.

بسیاری از خوانندگان موسیقی ایرانی از نظر بیان شعری و تونالیته آوایی به درجات بالایی رسیده‌اند که آنها را در زمره نخبگان این هنر قرار داده است. قمراللملوک وزیری، غلامحسین بنان، دردشتی و بسیاری دیگر هریک توانستند شیوه‌های سنتی موسیقی ایران را جلا دهند و آن را به سطح دیگری بکشانند. در اینجا صحبت بر سر کامل یا ابتر بودن صدای یک خواننده نیست. هر خواننده‌ای ویژگی‌های خود را به آواز می‌آورد و از این منظر وقتی صحبت از *شش‌دانگ* آوایی می‌شود «در اصل به معناى استفاده کامل از هنجره و صداست. کسى صدایش این قابلیت را دارد که علاوه بر ۱۶ نت (۱۲ پرده) از بم تا اوج، دو پرده بالاتر را نیز بخواند.» با این وجود، شاگرد وفادار جایگاهی خاص برای استاد خود قایل است، «استاد شجریان ۲۱ نت مىخوانند که بىنظیر است. تا اکنون کسى نتوانسته ربنایى که ایشان خوانده‌اند را تقلید کنند و تا آن حد بخواند.» اشاره به «ربنا»یی است که بخصوص در این ماه رمضان مردم گوشهایشان بیشتر بدان آشناست و آنرا محمدرضا شجریان در جوانی و در اوایل انقلاب ۱۳۵۸ خواند.

سینا سرلک همه نوع موسیقى گوش مىکند و معتقد است که حضور همگی برای پیشبرد موسیقی لازم است، اما دلیل توجه بیش از اندازه جوان‌ها به موسیقى پاپ را چیزى جز آسان‌گوار بون آن نمىداند، «[خوانندگی] پاپ راحت است و کسانى که در این زمینه کار مىکنن نیازى به آموزش کامل ندارند و لازم نیست که مثل من بیش از ۱۵ سال تلاش کنند.» به گفته سینا، جوان امروزی خواهان موسیقی آسان‌گوار و آهنگین است. می‌خواهد میل خود را به حرکت با موسیقی پُرهیجان سیراب کند. اما به این نکته هم اشاره دارد که این موسیقی دیرپا نیست و کاربردش محدود به زمانی کوتاه است. هر جوانی پس از مدتی گوش فرا دادن به موسیقی پاپ خواهان عمق بخشیدن به تجربه گوارای اولیه است و اینجاست که موسیقی دستگاهی و جز آن گوهر خود را نمایان خواهد کرد.

به نظر خواننده جوان در حال حاضر شرایط برای اعتلای موسیقی سنتی کاملاً محیا نیست و شاید به همین خاطر است که در سالهای اخیر نمونه‌های قابل‌ذکر از این موسیقی کمتر به بازار راه یافته و، مهمتر، در کنسرت‌ها شنیده شده است. اما اگر فضای هنری جامعه دچار گرفتگی غیرعادی نشود و اگر رشد کلان جمعیتی روال کنونی خود را طی کند، شاید امثال سینا سرلک بتوانند در میدانهای سزاوارتری به ارائه قابلیتهای خود بپردازند. تا آن زمان باید شکیبا بود.

 
نویسنده: عبداله توکلی - ۱۳۸٤/۱/٢٢

اليگودرز اليگودرز   اليگودرز  اليگودرز  اليگودرز   اليگودرز   اليگودرز  اليگودرز 

نویسنده: عبداله توکلی - ۱۳۸٤/۱/۱٦

دریاچه گهرزمستان گهر

نویسنده: عبداله توکلی - ۱۳۸٤/۱/۱٦

فعلا چند تا عکس رو ببينيد

شول اباد يکی از زيبا ترين بخشهای اليگودرز است که به علت دوری از شهر طبيعتی دست نخورده دارد

نویسنده: عبداله توکلی - ۱۳۸٤/۱/۸

تاريخچة‌ شهر اليگودرز         ميدان ده محمد رضا

بررسي‌هاي تاريخي نشان مي‌دهند، پيش از شكل‌گيري شهر فعلي اليگودرز، در محل كنوني آن شهري با همين نام وجود داشته كه به علل نامعلوم از بين رفته است. مردم اين ديار، مذهب شيعه  قديم (علوي) داشته‌اند و خانقاه آن، مركز تعليمات ديني قزلباشان و درويشان بوده است. شاه اسماعيل صفوي در يكي از سفرهاي خود از اين خانقاه ديدن كرده است. در كوه‌ها و تپه‌هاي اليگودرز، آثاري از قبيل آجرهاي مكعب مستطيل و ظروف سفالي  و فلزي مربوط به قرن هفتم هجري به دست آمده است.هسته اوليه شهر اليگودرز در درجه اول در اثر رودخانه‌ها، قناتها و  چشمه‌ها پديد آمده است. موقعيت ارتباطي از عوامل مهم ديگر در ايجاد و گسترش اين شهر بوده است. به طوري كه يكي از راههاي مهم اصفهان به غرب كشور از فريدن، اليگودرز، گاپله و بروجرد مي‌گذشت. همچنين اين منطقه، نواحي بختياري را به فلات مركزي ايران (اراك، خمين، گلپايگان، خوانسار) متصل كرده است

                           شير سنگي

عبداله توکلی
مهندس صنایع مدیر برنامه ریزی و کنترل پروژه سد
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :